Tags: на бурятском языке

Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Потерянное счастье ещё не найдено

Продолжается набор на бурятском языке трилогии Д. Батожабая «Похищенное счастье». Сравнение разных изданий этого уникального произведения показывает значительную разницу между изданиями разных периодов, а также – разных издательств. Наиболее близкие к оригиналу – старые варианты, опубликованные в «Байгалай толон», изданные в Бурятском издательстве.
Разумеется, есть разница между оригиналом и переводом, что не умаляет превосходной работы переводчика, сделанной, вероятно, при помощи как самого автора, так и бурятских писателей.
Тем не менее, представляется очень важным новое чтение этого достояния бурятского народа в оригинале, новое осмысление и – новый, максимально близкий духу и стилю Батожабая, перевод на русский язык. Думаю, что это вполне возможно и достижимо. Работа уже идёт…
Современники и потомки должны знать истинное значение трудов Даширабдана Батожабая для бурятского народа. Потерянное счастье ещё не найдено, путь неизвестен... Были ли они когда-нибудь?
_______________________________________________

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг Ф. Балдаевай, 1958 он. (Публикация не вычитана после набора. Набор продолжается.)
___________________________________________
Эхин, Үргэлжлэл-1, Үргэлжлэл-2, Үргэлжлэл-3, Үргэлжлэл-4, Үргэлжлэл-5,
____________________________________


Collapse )
Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (Отрывки из оригинала 1958 года)

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг Ф. Балдаевай, 1958 он. (Публикация не вычитана после набора. Набор продолжается.)
___________________________________________
Эхин, Үргэлжлэл-1, Үргэлжлэл-2, Үргэлжлэл-3, Үргэлжлэл-4
____________________________________

- Баярланагүй гүш?
Наваан-Чингисэй нюдэн өөдэ уруугаа хараашалан, уралынь шэшэрхэдэл гэбэ.
- Шангаар, шангаар хэлыш! - гэжэ Шаралдай шагнаархан үндыбэ. Нюурынь шанага хорхой мэтээр пилайшаба. Хэды иимэшье һаа, асари томо Наваан-Чингисһээ һүртэй шэнги байба. «Хаанаһаа иимэ ехэ зориг олоһон Шаралдай гээшэб! Хэн энээндэ иимэ ехэ омогорхол үгөөб?» Хадаһаа унан байдаг Тунхэнэй хүүюүр уһан Наваан Чингиздэ хусэеэ үгөө ха юм. Зундаа саһатай байдаг Мундаргын орой Наваан Чингиздэ шулуун зүрхэ шудхаа. Тэрэнэй унэн сэхэ зан номин Байгалэй уһан шэнги арюун юм!» гээд нютагай зон хэлсэдэг һэн. Харин энэ Шаралдай баян хаанаһаа иимэ урма зориг олооб!


Collapse )

Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (Отрывки из оригинала 1958 года)

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг Ф. Балдаевай, 1958 он. Публикация не вычитана после набора. Набор продолжается.)
___________________________________________
Эхин, Үргэлжлэл-1, Үргэлжлэл-2, Үргэлжлэл-3,
____________________________________

- Үгы, яагаа хүсэтэй болоо гээшэбши? — гээд, үнэхөөрөө гайхаһан Шара-Дамба мэнэ һая тэрэнэй гарта бажуугдаһан альгаяа амандаа дүтэлүүлэн үлеэбэ. Шэгшы эрхы хоёрынь ниилэшэнхэй, гарайнь араар Аламжын томо хургануудай холонхойн сараанууд буушанхай байгаа һэн.
- Зургаан жэлэй саада тээ барилдагшаһаа ондоо болоо гүб? - гээд, Аламжа халта миһэд гэбэ.
- Ондоо, түмэр түдэгэ шэнги гартай болоолши! Шиниил барилда гэмэ найр болохо гэжэ байна.
- Гурбан зуун түхэриг алтаар шагнал үгэхэ юм! - гэжэ хүнүүд шууяшаба.
- Юу? Тиимэ ехэ мүнгэн хаанаһаа байха һэм? - гэжэ Аламжа арсаашье һаа, шэнэ мэдээсэл һонирхоһон янзатай, энэ тэрын нюур шэртэн хаража байгаа һэн.


Collapse )
Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (Отрывки из оригинала 1958 года)

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг А. Окладниковай, 1958 он. Публикация не вычитана после набора, набрано около 100 стр.)
___________________________________________
Эхин, Үргэлжлэл-1, Үргэлжлэл-2,
____________________________________

Хоёрдохи бүлэг

Ой соо

Унтажа хэбтэһан Аламжын шэхэндэ уйтай ёолоои соностобо; анинхай нюдэдынь нёлбоһо дуһаанагүй; зуулданхай шүдэдынь абяа гарганагүй. Теэд амгалан нойроор һажашаһан Аламжыл шэг шарай ядаралда дарагданхай, үдхзн хара мидхэнүүдынь ниилэшоод байгаа һэн. Эгээл энээхэн зуура: «Буряад арад зон амилха агааргүй болоод бүтэжэ үхэхэеэ байна» гэжэ Аламжа зүүдэлбэ. Тиибэшье, хосоржо байһан зоной абяан һуларнагүй. Толгой дээрээ зурагар ялан шархатай, дүхэд гэһэн бархитар бэетэй, баабгай мэтэ ганхаргаһан алхадалтай хүн олон зон сооһоо түрүүлэн гаража ерэнэ. «Һэ-э! Байзыт! Энэ эсэгэмни xaaнаһаа ябана гээшэб!» гээд, тэрэ хүниие угтахаяа ошонтараа Аламжа зогсошоно түхэлтэй. «Би сохижо алаа һэмнайб! Хайшан гэжэ амидыраа гээшэб! Намайе харабал бахалуурдажа алахал!» гэжэ нойрмог соогоо сэдьхэһэн Аламжа хашхарха гээд, абяа гаража ядаба. Тэрэнэй нюур дээрэ шахаһая лимон мэтэ шара хүлһэн бурзагад гээд бии болобо. Тиигээд уданшьегүй Аламжа нойрһоо һэрибэ. «О-о, хөөрхы, зүүдэлһэмнил хүрэө! Хаанаһаа тэрэ эсэгэеэ хараба гээшэбиб!» гэжэ сэдьхэхэ зуураа, уһэтэй хүнжэлэй захаар хүлһэеэ аршаба.

Collapse )
Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (Отрывки из оригинала 1958 года)

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг А. Окладниковай, 1958 он. Публикация не вычитана после набора, набрано около 100 стр.)
___________________________________________________________
Эхин, Үргэлжлэл-1
____________________________________

Үдэшэлгэ

Үглөөгүур нара дээрэ гараһан хойно Намдаг баян һэрибэ. Газар газарай баяшуулаар сугларжа орой болотор сэнгэхэһээ гадна, элдэбын xvpca эдеэ эдиһэнһээ боложо уруу һуугаад, бүхэли һуниндөө газаа гүйжэ хонобо ха юм. Намдаг баян һамгандаа эрхэлдэг гуримаараа уйтаханаар хараад һуняажа хэбтэтэрээ, гэнтэ сошордон үрөөһэн нюдэеэ ехэ болгоод үндыжэ хараба. Одоол хүлэйнгөө тэндэ хэбтэһэн үмдэеэ лаблажа харахадаа, сэдьхэлээ амархадал гээ һэн. «Томоотой баян ламында байралхада, гэртээ байһанһаа еөрэгүй зохид байна даа» гэжэ тэрэ досоогоо шэбшэнэ. Нёдондо жэл сагаа һарын хуралаар дасан ерэхэдээ, нютагайнгаа ламында тогтоһон юм. Хухэ даалннгаар гадарлан оёһон шэб шэнэхэн хонин үмдэеэ тайлаад хоноһониннь, һүни үгы болошоһон юм. Гэрээр дүүрэн үймэлдэһэн таниһан танигдаагүй зоной хахархай хубсаһатай барлагуудай хэнһээншье үмдэеэ нэхэхэ аргагүй болоһон Намдаг баянай яахаяаш мэдэжэ ядажа салдаган хэбтэхэдэ, нэгэ һайн һанаатай нютагайнь лама ургэн алатай бүд умдэ тэрээндэ үгэһэн байгаа. Хүшэг байдалһаа абарһан ламада Намдаг баян хэлэшэгуй баярлабашье, боожо үхэһэн барлаг шабгансын һүүлэй буян болгон үргэлдэ үгтэһэн үмдэн байһанииень хожом болоһон хойно дуулахадаа, бүд үмдэеэ хээрэ тайлажа хаяһан юм. Намдаг баян дотор үмдэ үмдэдэггүй дээрэһээ гадар үмдэтэеэ унтадаг һэн. Теэд үдхэн нооһотой хонин умдэнһөө халуудаад, ламын дулаан гэр соо унтажа ядахадаа, тайлаһан байгаа бшуу. Хурьганай арһаар һаяхан оёһон торгон гадартай шэнэ үмдэн соогоо, хэрэггүй юумэ энэ һүни табихаһаа айжа, мүн лэ үмдэеэ тайлаха ушартай болоһон юм.

Collapse )

Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (Отрывки из оригинала 1958 года)

Байгалай толон. 1958 года.
Для сравнения читайте текст на русском языке.
Зураг А. Окладниковай, 1958 он. Публикация не вычитана после набора.
___________________________________________________________
Үргэлжлэл. Эхин.

Аламжын һамган үбгэнеө алдаад, хаана абаашаһыень мэдэхэ һанаатай, зоной дундуур нүгөө тээшээ жүдхэнэ. Тэбэреэд ябаһан нарай Балбарай шашхаан соогуур: «Танайда шолдоон байралһан байгаа!» гэжэ хүнэй хашхархые дуулахадаа, гэдэргээ эрьебэ. Мүнөөхи Намдаг баян хойноһоонь дахажа ябажа, зоной дундуур толгойгоо үлэгэшүүлэн: «Шолдооной нүхэр! Шолдооной байра!» гэжэ байжа Жалма тээшэ заажа ябаба. Сүлэлгын зониие «Шолдоон» гэжэ нэрлэдэг дээрэһээнь, энэ үгэ дуулаһан зон жэрхэһэн шарайгаар Жалма тээшэ ирбайлдан хаража, гаргахые оролдонод. Туваан хамбаһаа адис хүртэхын хойноһоо түрсэлдэһэн зоной хүл доогуурнь Буладай дарагдан унахые гэнтэ хараһан Жалма :

Collapse )
Азия, Сибирь

Даширабдан Батожабай. Төөригдэhэн хуби заяан (компьютерный набор оригинала 1958 года)

Байгалай толон. Май-июнь 1958 года.
Текст на русском языке для сравнения: Текст-1, Текст-2,
Зураг А. Окладниковай. 1958 он.
___________________________________________________________

Нэгэдэхи бүлэг

Гэмтэн баригдаба

Январь һарын ян гэмэ хүйтэндэ хара баабгайһаа жаргалтай амитан гэжэ Байгал шадар байха аабы даа... Гүнзэгы эшээндээ тэрээ орошоод, һанаа амархан һабараа долёожо хэбтэхэ бшуу! Харин тиихэдэ, хамаг газар дэлхэй, ой модон хүбэнэг саһаар хушагдаад, гол горхон зузаан мүльһэндэ баригдаад, шуурга һалхин тала хээгуур эзэрхэн шууяжа байнал! Жэжэхэн шубууд бээрэжэ, уурхайгаа бэдэрэн хосорнод. Гансал мэхэтэй торхируунууд саһа нүхэлэн хорожо, бэеэ абардаг юм. Гуринха шаазгайнууд айл бүхэнэ газаагуур үймэлдэн, үүсын һэбһэ тоншодог дзэрэһээ, даарадаггүй байжа болоо. Хамар аманһаа шодогор мүльһэ һанжууланхай, сагаан сэн болошоһон эмээл моритой хүнүүд үбэлэй хобхо харгыгаар хойшо урагшаа гүйлгэлдэнэд. Айлһаа айл хурэтэр, хотонһоо хотон хурэтэр: «Далай ламын багша Туваан хамба манай нютаг морилоо!» «Агын дасан ошожо хамбые бараалхагты!» гэһэн үгэнүүд Агын талаар сахилгаан түргэнөөр тараба.

Collapse )